Leyendas wixarikas
Haixata
Ha metipurairika tikaku titi,
hay erieti xamá mitahuawe me itexieti.
Mexi xawe xawari aitía pai heutayeika,
wainaruritsixi memaxikiriwa mehatati.
Ha mukwalieti miyeneika mexi wapai tuukátsi
mekiepawie,
Xawe tekía pa hakaneka mana hulawa muyetse é.
Miya titi yeukame hatetsita miemeki pita
mutihari.
Ojo de agua
En pleno tiempo de secas brota el agua a borbotones,
renovada por la danza ritual de los insectos.
Del mirador caen hojas de pochote
meciéndose en el aire.
Unas quedan atrapadas en las telarañas,
otras alcanzan el agua y navegan sobre ella sin rumbo.
El caminante prefiere las hojas húmedas flotantes
para apagar la sed que quema su garganta.
Conclusión
Como conclusión podemos decir que los poemas de los wixarikas nos hablan sobre la naturaleza.
En general la cultura se centra en la figura del venado, es una religión animista se le da atributos divino.
Referencias:
https://www.google.com.mx/search?q=wixarikas&espv=2&site=webhp&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwj_u7Cf34nTAhXpgVQKHS0NBjwQ_AUIBigB&biw=1366&bih=662#imgrc=9Hcp9J3nFLJV1M: